HEZKUNTZA ETA GIZARTEA

Emile Durkheim-ek idazten zuen hezkuntza, gazte belaunaldiaren sozializazio prozesu metodiko bat dela; hau da, hezkuntza, pertsonak gizarte batean sartzea da, eta gainera era planifikatuan egiten da.

Beraz, pertsonak bere baitan sartu nahi dituen gizarteak hezkuntzaren ardura dauka, eta hemen subjektu ezberdinek haien eragina izaten dute: familiak, lagunek, irakasleek, komunikabideek,… Testuinguru honetan, sistemak, nagusiki, Hezkuntza Ofiziala hartzen du bere baitan, hori izanik bere eragin puntu zuzenena (nahiz eta beste alorretan, noski, ere eragina duen). Baina sistemak ez du dohainik hezkuntzan bere eragina bilatzen, sistemak bere interesen arabera erreprodukzio bat ematea bilatzen du, hezkuntza sisteman sartzen diren pertsonak bere funtzionatzeko erara moldatzeko.

Gaur egungo sistema kapitalistan, beraz, interesak nagusiki ekonomikoak izanik, Hezkuntza Ofiziala horretara bideratzen da, homogeneoa izango den gehiengo baten lanaren bidez, gutxi batzuk aberastera. Zentzu honetan, eta Tentik esaten duenari jarraiki, argi dago gizartean bizitzeko dugun beharretik merkatu bat sortzeari behin eta berriz ekiten badiogu, indibidualismo negatiboa areagotuko dugula, eta subjektibitateen eraketa gero eta zailagoa izango dela marko honetan. Beste era batera esanda, subjektuak denak berdinak izatea bilatzen du merkatuak, eta, gainera, gezurra den aukera berdintasun batean oinarrituta, pertsonen arteko lehia eta zapalkuntza bultzatzen da, eskala sozialean gora egiteko helburuarekin.

Hori horrela izanik, agerian geratzen da sistema kapitalistak ez duela interesik pertsona emozionalki indartsu, autonomo, kritiko, lagunarteko, salatzaile, eta abarrak sortzean, eta horregatik hainbeste gutxiesten dira gaitasun hauek eskolan. Dena dela, nahiz eta sistemak hauek baztertu, aintzat hartu behar dugu hezkuntza emozionala kontutan hartzen duten irakasleen lana, nahiz eta guztiei eskatu beharko litzaieke horren inguruko lanketa minimo bat.

Minimo hori eskatzen ez den bitartean, “hezitzaile” moduan hain formazio eta hausnarketa gutxi eskatzen zaio irakasleari, non, batzuetan, ez baituen baliabiderik (edo ausardiarik) ikasleen kezka emozional eta sozialei erantzun bat emateko; eta gero, gizartearen aurrean, justifikatuko da gauza horietan zentratzeko denborarik ez duela esanez.

Eta nerabeak omen dira hezkuntzaren egoera latzaren errudun...

Parlebaszalea